06-07-2020

Le PIB, mesure économique bourgeoise de «immense accumulation de marchandises» (Marx), permet de comparer la compétitivité des «économies» et donc de planifier les économies nécessaires (par exemple dans les soins de santé…), à ce que l'économie "propre" devient "plus competitive".

La première phrase du “Capitale” de Karl Marx:“La richesse des sociétés dans lesquelles règne le mode de production capitaliste s'annonce comme une ‘immense accumulation de marchandises’1. L'analyse de la marchandise, forme élémentaire de cette richesse, sera par conséquent le point de départ de nos recherches.
Il existe un concept de l'économie bourgeoise qui reflète quelque peu cette caractéristique (‘immense accumulation de marchandises’), et c'est le Produit Intérieur Brut (PIB).
Le PIB donne à un pays et au cours d'une année donnée, l'expression monétaire des produits et services produits dans ce pays à leur prix de vente (... et ainsi ils deviennent des "marchandises" ...)
Les PIB peuvent également être “additionnés” afin que vous puissiez parler, par exemple, du PIB de l'UE, ou du PIB de l'Afrique ou du PIB de l'Amérique du Sud. Dans les tableaux de la Banque Mondiale, les PIB sont “additionnés” pour refléter le PIB du MONDE au cours d'une année donnée.
On parle de "croissance économique" si le PIB d'une année est supérieur à l'année précédente. Le degré de “croissance économique” est exprimé en pourcentage de “croissance” du PIB d'une année par rapport à l'année précédente.
Les coûts, dépenses et revenus encourus par un gouvernement d'un pays au cours d'une année donnée sont exprimés en pourcentage du PIB de cette année.
Une “augmentation” ou une “diminution” et donc une “croissance” ou une “diminution” des coûts, dépenses et/ou revenus ne signifie pas que ces coûts, dépenses et/ou revenus ont augmenté ou diminué en leur valeur monétaire. Mais bien que le POURCENTAGE que forment ces coûts, dépenses ou revenus du PIB a changé d'un an par rapport à l'année précédente. Et cela peut aussi changer si les coûts, les dépenses ou les revenus restent les MÊMES, mais quand le PIB a augmenté plus ou moins… ou même diminué (en cas de crise aiguë).

Dans une société capitaliste (la forme la plus élevée de l'économie de MARCHANDISE), les soins de santé sont une “MARCHANDISE”.

Ainsi la taille de la “croissance économique”, détermine la taille (relative) de ces coûts, dépenses et ou revenus par rapport à l'année précédente, par exemple,… et cela détermine l'évaluation, par exemple, de l'UE de la politique d'un gouvernement d'un pays, qui engage ces frais, dépenses et/ou revenus….
Ainsi aussi, les institutions impérialistes internationales (UE, FMI, OCDE, ...) font des évaluations, des "advises" et/ou des directives aux pays (et classent les pays ") sur les politiques de ces pays en fonction de combien en pourcentage du PIB de ce pays (cette année-là) "coutent" ces politiques.
Dans un pays, des “études” et des “analyses” sont alors réalisées, avec lesquelles les “décideurs” (politiciens) sont “conseiller”….
Cela vaut aussi pour les “soins de santé”… Cela signifie que la politique pour les soins et le santé est réduite à ses coûts et à l'évolution dans le temps de ces coûts et cela par rapport à l'évolution du PIB (représentée par le pourcentage que ces coûts en un an montants du PIB de cette année-là)
Le pourcentage par rapport au PIB et le pourcentage de “croissance” du PIB lui-même deviennent finalement les SEULES mesures et la seule expression de taille ...

Le CONTENU de la politique, la structure des soins de santé (la «valeur d'usage») disparaissent à l'arrière-plan. Tout ce qui compte, c'est le «coût» (la «valeur d'échange») et la façon dont il évolue et par rapport à ce «coût» d'un autre pays ou gouvernement….

Assurinfo N° 26 | Bulletin hebdomadaire du 13 septembre 2012, “LES DEPENSES NATIONALES EN SOINS DE SANTE” – 9 ième édition:

L'OCDE publie dans un de ses rapports annuels une compilation actualisée d'indicateurs qui ont trait aux systèmes de soins de santé dans les pays de l'OCDE2.
(...)
La Belgique a consacré en 2010 quelque 10,5 % du PIB aux soins de santé, soit 1 point de pourcentage de plus que la moyenne des pays de l'OCDE (9,5 %) et 0,2 point de pourcentage de plus que la moyenne européenne. En 2010, notre pays descend à la huitième place au classement européen. Les Pays-Bas, la France et l'Allemagne forment encore et toujours le top 3 de ce classement avec des parts de respectivement 12,0 %, 11,6 % et 11,6 du PIB. Si l'on considère le montant des dépenses consacrées aux soins de santé par habitant, la Belgique (3.430 euros en 2010) fait également mieux que la moyenne de l'OCDE et se maintient de la sorte à la neuvième place du classement européen. (…)
En 2002, l'OCDE proposait avec la publication de "A System of Health accounts" (SHA) une méthodologie et un instrument qui sont devenus la norme internationale pour l'établissement des comptes nationaux du secteur des soins. Dans le cadre de diverses communications obligatoires de statistiques, le SPF Sécurité sociale a appliqué cette méthodologie à la situation belge et collecté des données détaillées relatives aux soins de santé et aux secteurs apparentés.
Désormais, Assuralia se basera sur les données chiffrées disponibles collectées par le SPF Sécurité sociale3.
Cette nouvelle série de comptes santé (belges) est établie à partir de l’année 2003. EUROSTAT et l’OCDE ont également publié les résultats et rapports pour les années d’observation 2003 à 2010. (…)
La part des dépenses en Belgique est toujours supérieure à la moyenne européenne durant la période 2003-2010. Comme les dépenses de quasiment tous les pays européens baissent en 2010, la moyenne européenne connaît également un léger recul de 10,4 % en 2009 à 10,3 % en 2010. La Belgique enregistre un pourcentage qui reste proche de ceux réalisés par la France, (11,6 %), l'Allemagne (11,6 %) et la Suisse (11,4 %) en 2010. (…)

En dépit du rythme de croissance plus lent des dépenses en soins de santé entre 2005 et 2006, la croissance cumulée de ces dépenses (+35,4 %) a été supérieure à celle du PIB (+28,3 %) entre 2003 et 2010. Cela correspond à une croissance annuelle moyenne de 3,6 % pour le PIB contre 4,4 % pour les dépenses en soins de santé.


Evolution des dépenses des soins de santé”, KCE reports vol.15B, Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg – Centre Fédéral d’’Expertise des Soins de Santé – 2005:

Problématique
Pour les décideurs, il est capital de prévoir le plus correctement possible l’évolution future des dépenses de soins de santé. Cette prévision est importante dans tous les pays mais peut-être encore plus en Belgique où un objectif budgétaire est défini a priori chaque année.(…)
Ces dernières années, les dépenses de soins de santé ont été marquées par une croissance accélérée et des dépassements réguliers du budget. Cette évolution indique la nécessité d’une meilleure compréhension des évolutions historiques afin dÊanticiper judicieusement les évolutions futures à lÊaide des données disponibles. Quelques conclusions peuvent maintenant être tirées de cette étude, tant en ce qui concerne les données disponibles que leur traitement en vue dÊune meilleure compréhension et dÊune capacité d’anticipation.(…..)

Evolution des dépenses de santé
L'augmentation des dépenses de santé au cours des dernières décennies, à la fois en termes absolus et en pourcentage du PIB, est un fait dans presque tous les pays industrialisés (tableaux 1 et 2).
Cette évolution est considérée comme préoccupante par de nombreux décideurs, car il est à craindre que si la tendance se poursuit, les pressions budgétaires sur les soins de santé deviendront insoutenables et l'accessibilité financière de bons soins médicaux pour toutes les couches de la population pourrait être compromise. La nécessité d'une étude scientifique des déterminants des dépenses de santé, qui devrait lui permettre d'estimer son évolution future et d'évaluer l'impact possible des politiques de réduction des coûts, se fait de plus en plus sentir.

Dans: “L'avenir des soins de santé: diagnostic et remèdes”, François Daue Senior Fellow Itinera Institute; David Crainich, chercheur au CNRS et professeur extraordinaire à l'IESEG School of Management (Université Catholique de Lille) – www.itinerainstitute.org:

L'évolution de la politique de santé se caractérise par deux grandes périodes. (...)
La première vague: les vingt ans de «croissance insouciante des soins» 1963-1982
Des années 60 au début des années 80, l'objectif n'était que d'améliorer la qualité, sans souci de coûts. Cela a entraîné une spirale des coûts du système de santé.
Au cours des années 60 et jusqu'au début des années 80, l'objectif principal de la politique de santé était de maximiser la qualité sans la pression de ressources limitées. Cette politique a été rendue possible par la période de boom économique et le climat de confiance qui caractérise cette période. Le système de santé belge vit alors les années que nous pouvons qualifier de «croissance insouciante des soins».
Cette maximisation de la qualité sans contraintes de ressources s'est traduite par une augmentation significative des coûts du système de santé due à quatre facteurs principaux:
une augmentation de la demande résultant de la généralisation du système d'assurance obligatoire et de la gratuité des soins hospitaliers pour tous les citoyens. Bien que le système d'assurance obligatoire date de 1945, le plus grand changement ne s'est produit qu'avec l'introduction de la loi du 9 août 1963 qui étend la couverture de l'assurance maladie et en même temps le libre choix du médecin et de l'hôpital, le paiement par prestation et garantit une pratique médicale indépendante. De nouvelles catégories de titulaires de droits avec des taux de remboursement préférentiels sont en cours de création: veuves, orphelins, retraités et invalides. La loi de décembre 1963 introduit également le principe de la gratuité des soins hospitaliers pour tous les citoyens.
une augmentation de l'offre qui s'explique, entre autres, par la très forte augmentation du nombre de lits d'hôpitaux et la construction de nombreux complexes hospitaliers.
une augmentation qualitative et quantitative des apports au secteur (ressources humaines, médicaments).
un système de remboursement rétrospectif qui consiste à rembourser les hôpitaux sur la base des coûts réels encourus. En principe, la loi de 1963 prévoyait un tarif journalier uniforme pour tous les hôpitaux, mais dans son article 9, cette loi donnait à l'administrateur la possibilité de faire appel si ce montant s'avérait insuffisant. Cette procédure d'exception devient rapidement la règle et fait ainsi exploser le prix de la journée d'allaitement et le nombre de jours.
Les hôpitaux prolongent la durée du séjour et négocient l'augmentation du tarif journalier avec le ministère de la Santé.
La deuxième vague: les vingt-cinq années “budgétaires”: 1982-2007
Au début des années 80, le gouvernement a changé l'arme d'épaule en épaule. L'accent est désormais mis sur le contrôle des coûts.
La période entre 1982 et 2007 est caractérisée par deux grands principes: le contrôle budgétaire et la responsabilité financière:
Au début des années 80, avec la montée du chômage, le ralentissement de la croissance et les conséquences des deux crises pétrolières des années 70, l'objectif premier que le gouvernement s'est fixé pour la santé évolue. Alors que la politique se concentrait auparavant sur l'expansion des services et des préoccupations offerts, l'accent est désormais mis sur le contrôle des coûts.

Les soins de santé comme "marchandise(s)", dont la croissance du "coût" doit rester EN-dessous de la croissance qui peut encore être réalisée dans la crise actuelle par des mesures qui augmentent la compétitivité ...

L'historique et l'effet des économies, la qualité et l'accessibilité et leur évolution, l'effet à la fois sur la qualité et l'accessibilité des soins de santé eux-mêmes et les conséquences pour la profession et l'intensité et la rémunération de l'emploi en tant que travailleur dans le secteur de la santé est pour une analyse ultérieure.
ICI, je ne parle que des dépenses pour les soins de santé (globales) en tant que montant par rapport au PIB en tant que montant.
J'ai trouvée les montants concrets du PIB (par an) sur le site de la Banque Mondiale et les chiffres de l'indice (par an - j'ai choisi au hasard le chiffre de l'indice en mai de chaque année ...) à partir d'un site-internet "fédérale". Les pourcentages des dépenses pour les soins de santé qu'ils constituent du PIB des années consécutives proviennent des deux documents/analyses officièĺs ci-dessus. Avec cela, j'ai fait le tableau suivant…. après quoi j'ai fait les graphiques (voir ci-dessous).


L'image que la bourgeoise veut présenter dépend de la façon dont elle présente les faits.

Si vous comparez l'évolution des dépenses pour les soins de santé à l'évolution du PIB, il (ne) SEMBLE (qu') en effet que les dépenses de santé "explosent".

Mais si vous presentez les dépenses de santé comme faisant partie du PIB (donc dans les montants effectifs), cela peut donner une image réaliste d'une petite partie du PIB qui va aux soins de santé et qui montre une augmentation régulière, tout comme le PIB augmente également. (bien que moins uniformément)

Mais si vous placez les dépenses pour les soins de santé à 100 en 1970 et l'index à 100 en 1970, puis mettez côte à côte l'augmentation annuelle de l'indice comme celle des dépenses de santé, alors vous voyez l'augmentation des coûts pour les soins de santé “suivent” simplement l'indice, comme le font les prix (et les salaires) (sans compter les "sauts" de l'index pour les salaires …).
Par exemple, les coûts d'achat de médicaments, de matériel médical, de matériel (machines, etc.), la construction de les bâtiments et l'ameublement des salles d'opération, par exemple, les prix dont l'inflation est reflétée dans l'index, de même que les salaires (sans compter les "sauts" de l'index) pour les infirmières et le personnel de soin ... Cela se reflète dans le comportement de suivre l'index des dépenses pour les soins de santé.
Ce ne sont pas tant les dépenses pour le santé qui explosent que par exemple les bénéfices des monopoles pharmaceutiques ...

En fait, l'insinuation "l'explosion les dépenses pour les soins de santé" n'est qu'un allibi pour défendre la "necessité des économies"….

Mais ce ne sont pas les dépenses pour les soins de santé qui EX-plosent, c'est la croissance du PIB qui IM-plose!

C'est la crise chronique de surcapacité du capitalisme depuis 1974 qui a ralenti la croissance du PIB et même régulièrement RÉDUIT le PIB.

Par exemple, le niveau de “croissance” du PIB est supérieur à 4% et AUGMENTE jusqu'en 1973, où il est inférieur à 2,5% depuis 1973 et BAISSE à long terme.
Là où la croissance économique (et l'existence du socialisme dans une grande partie du monde, l'URSS et la CHINE, l'Europe de l'Est, Cuba,…), le capitalisme avait besoin d'un masse travailleur “calme et tranquille”, devait mener à la croissance le développement de la sécurité sociale .. et dans les années 1960, une “quasi-gratuité” des soins de santé, à une main-d'œuvre “calme et tranquille”. Mais depuis la surcapacité chronique de 1974, la concurrence pour les parts de marché entre les grandes entreprises impérialistes, a rendu “necessaire” que des économies sont réalisées autant que possible sur les coûts de salaire de main-d'œuvre et tout ce qui était lié aux coûts de salaire de main-d'œuvre…. Donc, des coupes et économies dans la sécurité sociale et les soins de santé.

La lutte sera nécessaire… mais les victoires ne seront relatives et temporaires que si le capitalisme n'est pas abordé lui-même

La “crise sanitaire” actuelle due au virus Corona rend très visibles les économies antérieures dans les soins de santé et dans les établissements de soins. Elle fait déclencher la lutte pour des soins de santé efficaces et accessibles pour tous, avec une bonne équipement des travailleurs de soins et de santé et de bonnes conditions de travail pour les travailleurs du secteur de la santé et des soins.
La lutte pour le maintien en emploi, pour plus de travail (et pas seulement dans les soins de santé), pour de meilleurs salaires (et pas seulement dans les soins de santé), contre l'effondrement de la sécurité sociale et des soins de santé, ... elle se heurtera à la «logique» du capitalisme face à la crise de surcapacité (auto-causée). Donc, si une dure lutte mène à une certaine victoire et à un résultat… elle sera toujours temporaire car le capitalisme remettra toujours cela en question.
En fin de compte, la lutte mènera à une lutte contre le capitalisme et à l'imposition du pouvoir de la classe des travailleurs. Ce n'est que par le développement du socialisme que les travailleurs pourront développer une autre société qui pourra répondre aux besoins de chacun.

1Karl MARX, Contribution à la critique de l’économie politique, Berlin, 1859, p. 3.
2 OECD Health Data 2012’, OCDE, 28 juin 2012.

3 Pour le compte du SPF Sécurité sociale et du SPF de programmation de la politique scientifique, il a également été demandé au Hoger Instituut voor de Arbeid (HIVA) de soumettre à une étude critique la méthodologie utilisée par le SPF Sécurité sociale et de faire des suggestions pour l’amélioration de sa collecte
de données. A cette fin, l’HIVA a utilisé des comptes santé alternatifs et établi de nouveaux calculs : «Gezondheidszorgrekeningen in België», onderzoeksrapport in opdracht van de FOD Wetenschapsbeleid ten behoeve van de FOD Sociale Zekerheid (Prof. dr. Jozef Pacolet et M. Borghgraef). L'itinera Instituut a, en collaboration avec le Dr. Piet Calcoen, procédé à une analyse détaillée des chiffres et de la méthodologie du SPF Sécurité sociale et suggéré également quelques améliorations (« De private uitgaven in de gezondheidszorg », avril 2012).

28-06-2020

Het BBP, een burgerlijk-economische maatstaf voor de “kolossale opeenhoping van waren” (Marx), gebruikt om de competitiviteit van “economieën” te vergelijken en zo de nodige besparingen (bv. in gezondheidszorg…) te plannen, om de “eigen” economie “competitiever” te maken.

De eerste zin van “Het Kapitaal” van Karl Marx: “De rijkdom van de maatschappijen, waarin de kapitalistische productiewijze heerst, heeft de vorm van een ‘kolossale opeenhoping van waren’,1 waarvan de afzonderlijke waar de elementaire vorm is. Ons onderzoek begint dan ook met de analyse van de waar.
Er bestaat een begrip uit de burgerlijke economie die deze karakteristiek (‘kolossale opeenhoping van waren’)een beetje weerspiegeld,… en dat is Brutto Binnenlands Produkt (BBP).
Het BBP geeft van een land en in een bepaald jaar de gelduitdrukking van de in dat land geproduceerde producten en diensten aan hun verkoopsprijs (...en zo worden het “waren”….)
BBP’s kunnen ook worden “samengeteld” zodat je kun spreken bv van het BBP van de EU, of het BBP van Afrika of het BBP van Zuid-Amerika. In de tabellen van de Wereldbank worden de BBP’s “samengeteld” om in een bepaald jaar het BBP van de WERELD weer te geven.
Men spreekt van “economische groei” als het BBP van een jaar groter is dan dat van het jaar daarvoor. De mate van “economische groei” wordt uitgedrukt in het percentage dat het BBP van een jaar dan is “gegroeid” tov dat van het jaar ervoor.
De kosten, de uitgaven en de inkomsten die een regering van een land in een bepaald jaar heeft gemaakt, worden uitgedrukt in een percentage van het BBP van dat jaar.
Een “toename” of “inkrimping” en dus een “groei” of “daling” van kosten, uitgaven en/of inkomsten betekent niet dat die kosten, uitgaven en/of inkomsten in hun geld-waarde toegenomen of afgenomen zijn. Maar wel dat het PERCENTAGE dat die kosten, uitgaven of inkomen uitmaken van het BBP van het ene jaar tov het vorige jaar verandert. En dat kan bij gelijkblijvende kosten, uitgaven of inkomsten OOK veranderen omdat het BBP meer of minder gegroeid is … of zelfs gedaald (bij een acute opstoot van crisis).

In een kapitalistische maatschappij (de hoogste vorm van WAREN-economie) is gezondheidszorg een “WAAR”.

Zo bepaalt de grootte van de “economische groei”, de (relatieve) grootte van die kosten, uitgaven en of inkomsten tov het jaar daarvoor bijvoorbeeld, … en dit bepaald dan de beoordeling van bijvoorbeeld de EU van het beleid van een regering van een land, die die kosten, uitgaven en/of inkomsten maakt….
Zo worden door internationale imperialistische instellingen (De EU, IMF, OESO, ….) beoordelingen, “adviezen” en/of richtlijnen gemaakt aan landen (en worden landen in een rangschikking” opgenomen) inzake beleid van die landen op basis van hoeveel dat “beleid” kost in percentage van het BBP van dat land (in dat bepaalde jaar).
IN een land worden dan “studies” en “analyses” gemaakt, die de “beleidsmakers” moeten “adviseren”….
Zo ook inzake “gezondheidszorg”… Dit houdt wel in dat het beleid inzake gezondheidszorg wordt herleid tot zijn kosten en de evolutie in de tijd van die kosten en dat dan in vergelijking met de evolutie van het BBP (weergegeven door het percentage dat die kosten in een jaar bedragen van het BBP van dat jaar)
Het percentage tov het BBP en het percentage ven “groei” van het BBP zèlf worden uiteindelijk de ENIGE maatstaven en de enige grootte-uitdrukking

De INHOUD van het beleid, hoe de gezondheidszorg wordt vorm gegeven (de “gebruiks-waarde”) verdwijnt naar de achtergrond. Het enige dat telt is de “kost” (de “ruil-waarde) en hoe die evolueert en vergeleken met die “kost” van een ander land of een andere regering….


In: Assurinfo Nr.9 | Weekblad van 19 maart 2020 DE NATIONALE UITGAVEN IN DE GEZONDHEIDSZORG 14de editie :

Eurostat en de OESO publiceren jaarlijks een up-to-date verzameling van statistieken en indicatoren die de werking van de gezondheidszorgsystemen in de Europese landen en de OESO-landen meet23. Uit de recentste editie van de OESO-statistieken blijkt dat de uitgaven van de OESO-landen als deel van het bbp sinds 2009 nagenoeg stabiel zijn gebleven, aangezien de groei van de gezondheidsuitgaven in die periode in lijn lagen met de algemene economische groei. In 2017 besteedden de OESO-landen4 gemiddeld zo’n 8,8 % van het bbp aan gezondheidszorg, terwijl het gemiddelde aandeel in Europa 9,3 % bedroeg.
De Belgische gezondheidsuitgaven bedragen 45,4 miljard euro in 2017, hetzij 10,3 % van het Belgische bbp. Deze uitgaven zijn, als percentage van het bbp, vrij stabiel sinds 2009 (10,1 %), en hoger dan in 2008 (9,3 %) en 2007 (8,9 %).
(…)
In quasi alle OESO-landen is de openbare sector de belangrijkste financier van de gezondheidszorg. De overheden en sociale zekerheid (verplichte ziekteverzekering) financieren in 2017 gemiddeld 73,6 % van de gezondheidszorguitgaven van OESO-landen. Sinds 2010 kennen de publieke uitgaven aan gezondheidszorg in de meeste OESO-landen een eerder trage groei, in lijn met de groei van de economie in haar geheel. Het aandeel van de Belgische publieke sector in de totale gezondheidsuitgaven is in de afgelopen jaren vrijwel constant gebleven en bedraagt 77,2 % in 2017. Het Europese gemiddelde bedraagt in datzelfde jaar 78,7 %.
In België wordt de overheidsbegroting van de gezondheidszorg begrensd door een wettelijke reële groeinorm. Vanaf 2004 mochten de uitgaven voor geneeskundige prestaties met 4,5 % per jaar in reële termen toenemen “om een voor iedereen hoog niveau van kwalitatieve en toegankelijke gezondheidszorg te waarborgen”. Die groeinorm van 4,5 % zou uiteindelijk tot 2012 worden gehandhaafd. In 2012 heeft de regering namelijk belangrijke besparingen doorgevoerd in de sector van de gezondheidszorg. De groeinorm werd opnieuw ingevoerd in 2013, zij het met kleinere groeipercentages in vergelijking met de situatie vóór 2012 (2 % in 2013, 3 % in 2014 en 1,5 % vanaf 2016)5.
(…)
Volgens de berekeningen van de FOD Sociale Zekerheid bedragen de totale lopende uitgaven die België aan gezondheid besteedt, voor alle zorgverstrekkers en zorgsectoren samen, in 2017 45,4 miljard euro. Ter vergelijking, in 2006 bedroegen deze uitgaven 29,1 miljard euro. Tussen 2006 en 2017 zijn de nationale uitgaven voor gezondheidszorg toegenomen met 56,0 %.
Dat stemt overeen met een gemiddelde jaarlijkse groei van 4,1 %. De groei kende in deze periode geen constant verloop. In 2007, 2008 en 2009 namen de uitgaven nog fors toe met respectievelijk 6,0 %, 7,2 % en 6,9 %, maar vanaf 2012 bleef de groei onder de gemiddelde jaarlijkse groei van 4,1 %. In 2017 bedraagt de groei 3,8 %, hetzij 0,3 procentpunten meer dan in 2016.
Nationale gezondheidsuitgaven en het BBP bedragen in miljoenen euro

Het Belgisch bruto binnenlands product (bbp)6 tegen lopende prijzen bedroeg 326,7 miljard euro in 2006. Daarvan werd 29,1 miljard euro besteed aan gezondheidszorg, hetzij 8,9 %. Van 2006 tot en met 2008 werd telkens zo’n 9 % van het bbp aan gezondheidszorg besteed. Sinds 2009 liggen de percentages hoger en schommelen ze tussen 10,0 % en 10,4 % van het bbp.
Het aandeel van de gezondheidsuitgaven in percentage van het bbp ligt in België in de periode 2006-2017 steeds boven het Europese gemiddelde. Dit gemiddelde ligt in de periode 2006-2008 tussen 8,5 % en 8,7 %. Na een stijging in 2009, schommelt het tussen 9,2 % en 9,4 %. In de Europese rangschikking van 2017 nestelt België zich op de zevende plaats. Zwitserland (12,3 %), Frankrijk (11,3 %) en Duitsland (11,2 %) nemen de top 3 plaatsen in.(...)

In 2008 stegen de nationale uitgaven voor gezondheidszorg (7,2 %) sneller dan het bbp (2,7 %). Terwijl de gezondheidsuitgaven in het recessiejaar 2009 verder stegen met 6,9 %, daalde het bbp met 1,5 %. 2010 onderscheidde zich door een forsere economische groei (4,7 %) en een tragere ontwikkeling van de gezondheidsuitgaven (3,0 %). De periode 2011-2014 kenmerkt zich door een omgekeerde ontwikkeling aangezien de groei van het bbp telkens trager is dan die van de gezondheidsuitgaven. De slinger keert terug in 2015. In dat jaar bedraagt de economische groei (2,8 %) twee keer de groei van de gezondheidsuitgaven (1,4 %). In 2016 en 2017 ligt de groei van de gezondheidsuitgaven (respectievelijk 3,5 % en 3,8 %) licht boven de groei van het bbp aan lopende prijzen (respectievelijk 3,3 % en 3,4 %). (...)
Over de periode 2006-2017 is de cumulatieve groei van de gezondheidsuitgaven (56,0 %) groter dan die van het bbp (34,4 %). Dit stemt overeen met een gemiddelde jaarlijkse groei van 4,1 % voor de uitgaven voor gezondheidszorg tegenover 2,7 % voor het bbp.


In: “Evolutie van de uitgaven voor gezondheidszorg”, KCE reports vol.15A, Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg Centre Fédéral d’Expertise des Soins de Santé 2005 :
Het is voor de beleidsmakers van groot belang de toekomstige evolutie van de uitgaven voor gezondheidszorg zo correct mogelijk te voorspellen. Hoewel dit in alle landen belangrijk is, is het zeker essentieel in een land als België waar gewerkt wordt met een jaarlijks a priori vastgelegde begrotingsdoelstelling.
(...)
De afgelopen jaren werden gekenmerkt door een verhoogd groeiritme van de uitgaven en door regelmatige overschrijdingen van het voorziene budget. Dit toont de noodzaak aan van een beter inzicht in historische evoluties, met de bedoeling om oordeelkundig te anticiperen op toekomstige evoluties aan de hand van beschikbare gegevens.
Enkele besluiten kunnen nu al uit deze studie getrokken worden, zowel wat betreft de beschikbare gegevens als wat betreft hun verwerking met het oog op een beter inzicht en anticipatievermogen.
(….)
De stijging van de uitgaven aan gezondheidszorg over de voorbije decennia, zowel absoluut als in procentueel aandeel van het BBP, is een feit in nagenoeg alle geïndustrialiseerde landen (Tabellen 1 en 2). Deze evolutie wordt door vele beleidsverantwoordelijken als zorgwekkend beschouwd, omdat gevreesd wordt dat als de trend zich voortzet, de budgettaire druk van de gezondheidszorg onhoudbaar zal worden, en de betaalbaarheid van goede medische zorgen voor alle lagen van de bevolking in het gedrang zou kunnen komen. Meer en meer wordt de noodzaak duidelijk van een wetenschappelijk onderbouwde studie van de determinanten van de gezondheidsuitgaven, die moet toelaten de toekomstige evolutie ervan te ramen, en het mogelijke effect van kostenbeperkende beleidsmaatregelen te evalueren.


In: “De toekomst van de gezondheidszorg: Diagnose en remedies”, François Daue Senior Fellow Itinera Institute; David Crainich, Onderzoeker aan het CNRS en buitengewoon Professor aan de IESEG School of Management (Université Catholique de Lille) - www.itinerainstitute.org:


De evolutie van het Gezondheidsbeleid wordt gekenmerkt door twee grote periodes. Vanaf de jaren ’60 tot het begin van de jaren ’80, kunnen we spreken van twintig «zorgeloze groei in de zorg jaren», een periode van maximalisatie van de kwaliteit zonder de druk van beperkte middelen, mogelijk gemaakt door de voorspoed en het klimaat van vertrouwen die deze periode kenmerken.
Van 1982 tot 2007, kennen we 25 “budgettaire” jaren met drie grote hervormingsgolven: eerst de ziekenhuizen, dan de ziekenfondsen en het RIZIV, en ten slotte de farmaceutische nijverheid en de
uitbreiding van de dekking inzake gezondheidszorg.
De eerste golf: de twintig jaar “zorgeloze groei van de zorg” 1963-1982
Vanaf de jaren zestig tot in het begin van de jaren tachtig werd er louter gestreefd naar kwaliteitsverbetering, zonder bekommernis om de kosten. Dit resulteerde in een kostenspiraal van het gezondheidssysteem.
Gedurende de jaren ‘60 en tot het begin van de jaren ’80, was de hoofddoelstelling van het gezondheidsbeleid de maximalisatie van de kwaliteit zonder de druk van beperkte middelen. Dit beleid is mogelijk gemaakt door de periode van economische bloei en het klimaat van vertrouwen die deze periode kenmerken. Het Belgisch gezondheids-systeem beleeft dan de jaren die we kunnen bestempelen als de “zorgeloze groei van de zorg”.
Deze maximalisatie van de kwaliteit zonder beperking van de middelen heeft zich geuit in een grote toename van de kosten van het gezondheidssysteem die te wijten is aan vier grote factoren:
een verhoging van de vraag die het gevolg is van de veralgemening van het systeem van de verplichte verzekering en van de kosteloosheid van de ziekenhuiszorgen voor alle burgers. Hoewel het systeem van de verplichte verzekering dateert van 1945, heeft de grootste wijziging zich pas voorgedaan bij de invoering van de wet van 9 augustus 1963 die de dekking van de gezondheidsverzekering uitbreidt en tezelfdertijd de vrije keuze van arts en van ziekenhuis, de betaling per prestatie en de onafhankelijke medische praktijk garandeert. Er worden nieuwe categorieën rechthebbenden met voorkeurtarieven voor terugbetaling gecreëerd: weduwen, wezen, gepensioneerden en invaliden. De wet van december 1963 voert ook het principe van gratis ziekenhuiszorgen voor alle burgers in.
een verhoging van het aanbod dat, onder andere, te wijten is aan de zeer grote toename van het aantal ziekenhuisbedden en aan het bouwen van talrijke ziekenhuiscomplexen.
een kwalitatieve en kwantitatieve verhoging van de input in de sector (menselijke middelen, geneesmiddelen).
een retrospectief terugbetalingssysteem dat er in bestaat de ziekenhuizen terug te betalen op basis van de reëel gemaakte kosten. De wet van 1963 voorzag in principe een uniforme verpleegdagprijs voor alle ziekenhuizen, maar in haar artikel 9 voorzag die wet voor de beheerder de mogelijkheid om een beroep in te stellen indien dit bedrag onvoldoende bleek te zijn. Deze uitzonderingsprocedure wordt al heel snel de regel en doet aldus de verpleegdagprijs en het aantal dagen exploderen.
De ziekenhuizen verlengen de verblijfsduur en onderhandelen de verhoging van de verpleegdagprijs met het Ministerie van Gezondheid.
De tweede golf: de vijfentwintig “budgettaire” jaren: 1982-2007
In het begin van de jaren tachtig veranderde de overheid het geweer van schouder. De nadruk ligt nu op de beheersing van de kosten.
De periode tussen 1982 en 2007 wordt gekenmerkt door twee grote principes: de begrotingscontrole en de financiële responsabilisering:
In het begin van de jaren ’80, met de opkomst van de werkloosheid, de vertraging van de groei en de gevolgen van de twee oliecrisissen van de jaren ’70, verandert het hoofddoel dat de overheid zich stelt inzake gezondheid. Terwijl het beleid zich vroeger concentreerde op de uitbreiding van de geboden diensten en zorgen, ligt het accent nu op de kostenbeheersing. Dit betekent helemaal niet dat men tijdens deze tweede periode de doelstellingen die men in het verleden nastreefde verwaarloost, maar men koppelt er nu een bijkomende overweging aan vast: de eenvoudige uitbreiding van de middelen volstaat niet langer om het geheel van de traditionele doelstellingen te bereiken. Het doel om de kwaliteit aan gelijk welke prijs te maximaliseren die in de “zorgeloze groei van de zorg” periode moet plaats ruimen voor een nieuwe doelstelling: de maximalisatie van de kwaliteit onder druk van een zekere beperking van de middelen.


De gezondheidszorg als “waar”, waarvan de groei van de “kost” ONDER de groei moet blijven die in de huidige crisis, nog door competitiviteits-verhogende maatregelen, kan worden gerealiseerd...

De historiek en het effect van de besparingen, de kwaliteit en de toegankelijkheid en hun evolutie, het effect zowel op de kwaliteit en de toegankelijkheid van de gezondheidszorg zèlf en de gevolgen voor de bezetting en de intensiteit en verloning van de job als werker in de gezondheidssector is voor latere analyse. 

HIER heb ik het alleen over de gezondheidsuitgaven (globaal) als bedrag in vergelijking met de BBP als bedrag.

Ik heb de concrete bedragen van de BBP (per jaar) van de website van de Wereldbank en de cijfers van de index (per jaar – ik koos willekeurig voor het index-cijfer in mei van elk jaar...) van een “federale” website. De percentages van de gezondheidsuitgaven die zij uitmaken van het BBP van opeenvolgende jaren, komen uit de twee publicatiers hierboven. Hiermee maakte ik de volgende tabel …. waarna ik de grafieken (zie verderop) maakte.


Het beeld dat de burgerij wil opwerpen hangt af van hoe zij de feiten voorstelt.

Als je de ontwikkeling van de uitgaven voor gezondheidszorg zet tegenover de ontwikkeling van het BBP, LIJKT het inderdaad dat de uitgaven voor gezondheidszorg “exploderen”.

Maar als je de uitgaven voor gezondsheidszorg als deel van de BBP voorstelt (dus in de effectieve bedragen) geeft dat een wellicht realistisch beeld van een klein deeltje van het BBP dat naar gezondheidszorg gaat en dat een gelijkmatige stijging kent, zoals ook het BBP stijgt. (weliswaar minder gelijkmatig)

Maar als je de uitgaven voor gezondheidszorg in 1970 op 100 zet en het indexcijfer in 1970 op 100 zet, vervolgens de stijging per jaar van de index als die van de uitgaven voor gezondheidszorg naast elkaar zet, dan zie je dat de stijging van de kosten voor gezondheidszorg gewoon de index “volgt”, zoals de prijzen (en lonen) dat doen (even de indexinleveringen niet meetellend….)
 
Zo zijn de kosten van aankopen van medicamenten, van medisch materiaal, van uitrusting (machines e.d.), van de bouw van gebouwen en de inrichting van bv operatiekamers eigenlijk aankoop-prijzen waarvan hun inflatie zich weerspiegelen in de index, zoals ook de lonen (index-INLEVERINGEN niet meegerekend….) voor het verzorgend en verplegend personeel... 
Het is logisch dat dat zich weerspiegeld zich in het “index-volgend” gedrag van de uitgaven voor gezondheidszorg. 

Het zijn niet zozeer de uitgaven voor gezondheidszorg die “exploderen” als wel bijvoorbeeld de winsten van de farmaceutische bedrijven...
In feite is de insinuatie van “de exploderende uitgaven voor gezondsheidszorg” gewoon een alibi om “noodzakelijke besparingen” te verdedigen….

Maar het zijn niet de uitgaven voor gezondheidszorg die EX-ploderen,… het is de groei van het BBP die IM-plodeert!

Het is de chronische overcapaciteitscrisis van het kapitalisme sinds 1974 dat de groei van het BBP doet verminderen en het BBP zelfs regelmatig doen KRIMPEN.
Zo is het niveau van de “groei” van het BBP boven de 4% en STIJGEND tot 1973, daar waar het sinds 1973 onder de 2,5% is en op de lange termijn DALEND.

Daar waar voor de mogelijke economische groei (en ook omwille van het bestaan van het socialisme in een groot deel van de wereld,... de URSS en CHINA, Oost-Europa, Cuba,…), het kapitalisme een “rustig” werkvolk nodig had, en waar die groei dan ook de uitbouw van de sociale zekerheid .. en in de jaren ‘60 een ‘bijna’ gratis gezondheidszorg mogelijk maakte, moest dit voor een "rustig” werkvolk zorgen. 
Maar sinds de chronische overcapaciteit vanaf 1974, maakte de concurrentie voor elkaars marktaandelen het voor de kapitalisten nodig, dat er zoveel mogelijk bespaard werd op loonkost en alles wat loonkost gerelateerd was…. 
Dus looninleveringen en besparingen in sociale zekerheid en gezondheidszorg.

Strijd zal nodig zijn… maar overwinningen zullen slechts betrekkelijk zijn en tijdelijk als niet het kapitalisme zèlf wordt aangepakt
De huidige “gezondheids-crisis” door het Corona-virus maakt het EFFECT van de voorgaande besparingen in gezondheidszorg en de verzorging-instellingen wel héél zichtbaar! 
Het doet de strijd aanwakkeren voor een performante en toegankelijke gezondheidszorg met een volwaardige bezetting en goede werkvoorwaarden voor de werkers in de gezondheidssector en verzorgingssector.

De strijd voor behoud van werk, voor méér werk(en niet alleen in de gezondheidszorg), voor een beter loon (en niet alleen in de gezondheidszorg), tegen afbraak van sociale zekerheid én gezondheidszorg, het zal botsen met de “logica” van het kapitalisme dat geconfronteerd zit met (de door haarzelf veroorzaakte) overcapaciteitscrisis. 

Dus als harde strijd tot een zekere overwinning en resultaat zal leiden, … het zal altijd tijdelijk zijn omdat het kapitalisme dit altijd weer in vraag zal stellen.

Uiteindelijk zal de strijd leiden tot een strijd tegen het kapitalisme en het instellen van de macht van de werkers. Het zal slechts door de uitbouw van het socialisme zijn, dat de werkers een andere maatschappij kunnen uitbouwen die zal kunnen voorzien in eenieders behoefte.

1Karl Marx, Zur Kritik der politischen Oekonomie, Berlin, 1859, p. 3.
2 Eurostat database, Health care expenditure (SHA 2011).
3 OECD, Health Statistics 2019, 15 November 2019, https://www.oecd.org/health/health-data.htm.
4 De in dit verslag gerapporteerde gemiddelden voor de OESO zijn ongewogen gemiddelden van de 36 OESO-lidstaten. Deze methode beperkt de impact van de bevolkingsrijke Verenigde Staten van Amerika op het OESO-gemiddelde. De in dit verslag gerapporteerde Europese gemiddelden daarentegen, zijn berekend via een (gewogen) globalisatie op het niveau van 25 Europese OESO-lidstaten.
5 In 2012 en 2015 werd het bedrag van de globale begrotingsdoelstelling forfaitair vastgelegd, wat feitelijk neerkwam op een nulgroei.

6 Bron: OESO, Laatst geactualiseerd op 2 juli 2019.